Iets over beren.

Ik woon in de Pyreneeën, midden in de natuur. In de Pyreneeën zijn nog maar twaalf beren. Daarom zijn er drie nieuwe beren gevangen in Slovenië en uitgezet in de Pyreneeën. Helaas is er een van hen gedood door een jager in onze buurt. Het was een vrouwtjesbeer met drie jongen. Twee beren jongen hebben de winter overleefd en zijn in het voorjaar geadopteerd door een Pyreneese mannetjesbeer, Pyros genaamd.

Hier zie je een verdoofde beer
uit Slovenië, die wordt onderzocht
voor hij in de Franse Pyreneeën
wordt uitgezet.
                                                                                                    foto van de berenwezen

Het jonge mannetje heeft in een seizoen 64 schapen gedood, want beren zijn beschermd en de schapen grazen in het hooggebergte zonder herder. Voor ieder schaap dat door een beer wordt gedood, krijgt de boer een vergoeding. Bovendien worden er momenteel honden heringevoerd, die vroeger al er om bekend stonden dat ze de kuddes konden bewaken en zelfs met wolven, beren of lynxen konden vechten: de Patou.

Ik ken een bijenhoudster die me vertelde dat haar korven door beren zijn omgegooid in het hooggebergte. Deze schade wordt ook vergoed door de regering, als ze kan aantonen dat dit door een beer is gedaan.

Meer over de Patou, met
veel foto's.

Er is bij ons een schuur waar krassen op de deurpost te zien zijn. Daar heeft vroeger een beer in gevangen gezeten. In de twintiger jaren van de vorige eeuw, toen mensen erg arm waren, vingen ze bij ons in de vallei beren jongen om te temmen. Ze leerden de dieren om te dansen en trokken er mee door het land. Ze kwamen zelfs tot in Amerika, er is een Pyreneese beer in New York gestorven en opgezet voor een museum.                                                                                      

Waarom zijn er nog maar zo weinig beren?
Mensen en beren wonen al meer dan een miljoen jaren samen in de Pyreneeën. Er zijn grottekeningen van beren, die veel groter waren dan de huidige beren.
De jacht, stropers, en aantasting van zijn leefmilieu zijn de oorzaken van het verdwijnen van de beer. Bij ons in de vallei is de laatste beer geschoten in 1948. Jagers kregen premies voor het doden van een beer, net zoveel als het jaarsalaris van een onderwijzer. Pas in 1962 is de jacht op beren in Frankrijk verboden. Toen waren er nog zestig beren in de Pyreneeën.

Mensen zijn altijd bang geweest voor die grote monsters. In de middeleeuwen dachten ze dat beren een soort mensen waren, omdat  een beer op zijn achterpoten kan staan Ze noemden hem grand monsieur’ en er zijn allerlei fabels over de beer. Zo zou er een jongetje hebben bestaan, Jean l'Ours, wiens moeder met een beer geslapen zou hebben en dus half beer halfmens was. Hij was intelligent en sterk, overwon allerlei uitdagingen en trouwde tenslotte, volgens de fabel, met de dochter van de koning!

Door het verlies van zijn grondgebied, door intensiever gebruik van de weide's, door het toerisme, door de aanleg van wegen kreeg de beer steeds minder plek. Hij trok steeds hoger de bergen in, waar nog rust is en voldoende voedsel.

Waarom willen we nog steeds beren in de Pyreneeën?
Daar waar beren voorkomen, kan je er van uit gaan dat de natuur nog ongerept is. De beer heeft een groot territorium nodig, en daar waar de beer beschermd wordt, is de natuur rijk aan bijzondere planten, en ook andere dieren profiteren van de rustige omgeving, zoals gemzen, herten, dassen, vossen, marmotten etc.

Hoe ziet een beer er uit?
De bruine beer, Ursus Arctos, is een zoogdier.
Het mannetje kan 80 tot kilo wegen, het vrouwtje 65 tot 20 kilo. Een beer kan ongeveer 50 km per uur rennen, als hij echt wil.
Hij is 1.70m tot 2 20 meter groot van kop tot staart en 0.90 tot 1.10 breed.
Een beer leeft ongeveer 25 jaar.
De vacht kan variëren van helder blond tot grijs, kastanjebruin en donkerbruin.
Hij heeft geen speciale geur.
Zicht: een beer kan een gestalte op 150 meter afstand zien.
Gehoor: hij kan geluiden herkennen vanaf 400 meter.
Reuk: is heel erg goed ontwikkeld. Hij kan een mens ruiken vanaf 1500 meter.
Smaak: is wisselend, maar hij is een echte lekkerbek.
Tastzin: een beer is erg lenig en kan goed in bomen klimmen.
Een beer is een alleseter en eet voor 70 procent plantaardig, zoals bessen, noten, hazelnoten, kastanjes, gras, en natuurlijk honing. Hij eet ook mieren, kikkers, kleine zoogdieren en vis.
Een berin krijgt twee of drie jongen per worp. Ze blijven één tot twee jaar bij de moeder
Een beer jaagt voornamelijk 's nachts, overdag rust hij.

Is het gevaarlijk om een beer tegen te komen?
Ja! Het is zeldzaam om een beer tegen te komen. Maar extreem gevaarlijk is
•Een gewonde beer.
•Een vrouwtjesbeer met jongen.
•Een beer die net zijn prooi verslindt.
•Als er een ontmoeting is tussen een hond en een beer
  en de hond verschuilt zich achter zijn baas.
    een beer bij zijn hol                • Een beer die in zijn winterhol gestoord wordt.
                                                   

Als je een beer ziet, blijf kalm, laat jezelf zien, ren niet weg. praat op rustige toon en raak niet in paniek. Blokkeer niet zijn vlucht route. maar loop rustig weg. Houd oogcontact!

Waar komen er nog beren voor?

Klik op de kaart voor een vergroting

Terug naar het boek